„Bieszczadzka sitwa”

bialyorzel24.com 5 godzin temu

Kto trzęsie drzewem prawdy, temu spadają na głowę obelgi i nienawiść – Konfucjusz

Choć inspiracją do tej historii były prawdziwe wydarzenia, jednak to, co za chwilę przeczytasz, jest czystą fikcją. Świat tej powieści nie ma nic wspólnego z rzeczywistością, poza tym, co podsunęła mi wyobraźnia.

Rozdział 1

Dziennikarz sportowy Jacek Zaręba, jak uważali jego znajomi, był zarębistym gościem i pierwszym w Rzeszowie fanem sportu, szczególnie piłki nożnej, boksu i tak zwanych mieszanych sztuk walki, które niekiedy w oktagonie zamieniały się w krwawe jatki, ale dostarczały ludziom najwięcej adrenaliny. Więc przy tak szerokim spektrum zainteresowań – tematów mu nie brakowało. A iż miał dobre pióro i cięty język, jego artykuły, pomimo iż mieszkał daleko od Warszawy, często pojawiały się w najważniejszych gazetach w kraju.

Wysoki, szczupły, dobrze zbudowany i zawsze uśmiechnięty wzbudzał zaufanie u ludzi i podobał się kobietom. Nic więc dziwnego, iż jego żona, Małgorzata, była o niego odrobinę zazdrosna. Ale tylko odrobinę, bo ogólnie miała do męża zaufanie i wiedziała, iż pozostaje jej wierny. Jednak w żartach, gdy czasami zwyczajnie się przekomarzali, lubiła mówić: „Pilnuj się, przystojniaku. Gdybyś kiedyś mnie zdradził, od razu to wyczuję i wtedy cię zabiję”. Jacek kwitował to pocałunkiem w jej pełne, zmysłowe usta, bo wiedział, iż jest to tylko jeszcze jeden sposób wyznania miłości. On również kochał swoją żonę i nie miał zamiaru jej zdradzać.

Nie znaczy to jednak, iż nie dochodziło pomiędzy nimi do domowych nieporozumień, a bywało i ostrych spięć. Nie – Jacek nie był świętoszkiem. Nie stronił od używek. Za dużo pił, palił i był nocnym markiem. gwałtownie się regenerował, nie potrzebował dużo snu, dlatego często pracował do późna w swoim biurze na ulicy Reytana 50, w które przeobraził odziedziczony po babci ze strony matki niewielki drewniany domek, albo włóczył się po mieście, odwiedzając różne miejsca spod ciemnej gwiazdy, gdzie szukał tematów innych niż sportowe – na kryminalną książkę, którą zamierzał napisać.

Tamtego wieczoru, po kolacji, także doszło pomiędzy nimi do kłótni:

– Daj spokój – powiedziała Małgosia. – Nigdzie dzisiaj nie pójdziesz. Przez trzy dni włóczyłeś się po Bieszczadach, więc wypada, żebyś chociaż tę jedną noc spędził ze mną w domu. Nie jestem przecież młodą wdową – zażartowała.

– Nie włóczyłem się, tylko pracowałem. Zbierałem materiały na artykuł, który do rana muszę napisać. Zresztą nie byłem sam, tylko ze Zbyszkiem Wodzickim. Jak mi nie wierzysz, to możesz do niego zadzwonić i zapytać, co robiłem. Mówię ci, trafiłem na niesamowity temat. To będzie prawdziwa petarda – poważne dziennikarstwo śledcze. W całym kraju zrobi się o mnie głośno. Już podpisałem umowę z „Gazetą Reporterską”. Chcesz chyba, żebym odniósł zawodowy sukces i nie zaprzepaścił szansy, która mi się trafiła…

– Ty i te twoje dziennikarskie petardy… W ogóle tego nie rozumiem. Czym tu się ekscytować? Piłka nożna, gdzie duże chłopaki w krótkich gaciach biegają po boisku za jednym balonem… Albo jeszcze większe, ociekające krwią matołki z połamanymi nosami i napuchniętymi, wyglądającymi jak rozgotowane pierogi, zdeformowanymi uszami, usiłujący na ringu wzajemnie pourywać sobie głowy. Powinno to być zabronione, bo jak tak dalej pójdzie w tym kierunku, to niedługo – podobnie jak gladiatorzy w starożytnym Rzymie – zaczną się, na oczach śliniącej się gawiedzi na trybunach i przed telewizorami, naprawdę zabijać. Mam nadzieję, iż dadzą ci za to chociaż Nagrodę Pulitzera.

Małgorzata miała cięty język. Gdy chciała, potrafiła mu dociąć, trafiając w samo sedno, a wyzierające spoza jej słów subtelna ironia i sarkazm kłuły go jak szpilki.

– Tym razem to coś zupełnie poważniejszego. Obiecałem wydawcy, iż jutro do południa dostarczę mu gotowy materiał na pierwszy odcinek. To będzie cały cykl artykułów – odpowiedział spokojnie, próbując załagodzić sytuację. Wyraźnie nie chciał się kłócić. -Przecież wiesz, iż cię kocham i gdyby to nie było konieczne, na krok bym się dzisiaj nie ruszył z domu. Teraz muszę jeszcze spotkać się z kimś na mieście, a później będę pisał przez całą noc. Dlatego nie czekaj na mnie. Kiedy skończę, zdrzemnę się ze dwie godzinki na kanapie w biurze. Wynagrodzę ci to. Jutro, jak wrócę z redakcji, pójdziemy na obiad do najlepszej restauracji w mieście. A pojutrze, o ile ci to odpowiada, wyjedziemy na tydzień w Bieszczady, do Zakopanego albo nad morze – gdzie chcesz. Koszty się nie liczą, bo za ten artykuł zgarnę niezłą forsę.

– Dobrze. Widzę, iż cię nie przekonam, więc rób, co chcesz – zdenerwowała się Małgosia. – Nie myśl tylko, iż będę się nad tobą użalała, jak wpakujesz się w jakieś bagno i narobisz sobie kłopotów. Pieniądze i kariera to nie wszystko. Liczy się spokojne życie. A jak ci jutro znowu coś wypadnie i pokrzyżuje plany, to nie zdziw się, iż spakuję walizkę i sama pojadę na wakacje. A ty sobie siedź, pisz te swoje artykuły, pal papierosy i pij drinki…

– Obiecuję ci, iż nic mi nie wypadnie.

– Dobrze. Idź. Ale jak nie dotrzymasz słowa, to między nami wszystko skończone. Możesz być tego pewny.

Po tej wymianie zdań Jacek pocałował żonę w policzek, bo – przez cały czas będąc na niego zła – umknęła mu ustami, i zabrał się do pakowania laptopa i papierów do torby, które leżały pod nim na stoliku kawowym.

Małgorzata, zakochując się w dziennikarzu i wychodząc za niego za mąż, w pewnym stopniu zdawała sobie sprawę z tego, iż jego praca będzie się wiązała z wyjazdami służbowymi i zarywaniem nocy na pisanie. Nie miała jednak pojęcia, iż będzie to aż tak częste i uciążliwe. Dzisiaj jednak – przypadkiem, bo przecież nie podsłuchiwała – słyszała telefoniczną rozmowę Jacka z redaktorem naczelnym „Gazety Reporterskiej”, więc wiedziała, iż mąż jest przyparty do muru i musi pracować całą noc, aby na jutro artykuł był gotowy. Gdyby nie ta rozmowa, mogłaby podejrzewać, iż Jacek zamierza teraz spotkać się i zabawić z kolegami na mieście, a później będzie trzeźwiał do rana w biurze, zasłaniając się pilną pracą albo – Bóg wie – co jeszcze…

Stojąc już w drzwiach, Jacek odwrócił się do żony, na chwilę zamarł w bezruchu; spojrzał jej w oczy, po czym pomachał na pożegnanie ręką i rozchylił usta w tym swoim topiącym lody uśmiechu, co spowodowało, iż ona również musiała się do niego uśmiechnąć i wybaczyć mu to, iż zostawia ją samą. Chociaż w wielu rzeczach się z nim nie zgadzała, zawsze wiedziała, iż dziennikarstwo – pisanie – jest jego pasją, bez której nie potrafi żyć, i za nic na świecie nie chciała mu tego odebrać.

– No to pa, kotku – powiedział jeszcze i wyszedł, zamykając za sobą drzwi. Pomimo zmęczenia – przystojny, piękny i kochany… I tak go zapamiętała, bo nigdy więcej żywego już go nie zobaczyła.

Rozdział 2 (fragment)

Dzień zapowiadał się wspaniale: słoneczny i gorący, bez jednej chmurki na niebie – taki, jaki powinien być w środku upalnego lata. Skrzypnęły drzwi i do gabinetu prywatnego detektywa Andrzeja Nowaka weszła sekretarka Anna Dwernicka. Uśmiechnęła się i powiedziała:

– Zapomniałam ci powiedzieć: wczoraj po południu, przed zakończeniem pracy, był tutaj i chciał się z tobą widzieć pan Franciszek Zaręba z Rzeszowa w sprawie zaginionego syna. Podobno policja nie chce nic w tej sprawie zrobić. Staruszek był zdruzgotany. Umówiłam go dzisiaj na dziewiątą.

– Dobrze – odpowiedział Nowak, odkładając na biurko gazetę, którą raczej tylko przeglądał, szukając jakiejś sensacji, ale oprócz ogłoszeń, reklam i wiadomości sportowych nic tam do czytania nie było. Siorbnął kawy, którą kilkanaście minut wcześniej zrobiła mu sekretarka. – Wyśmienita – pochwalił i spojrzał na zegarek. Dochodziła ósma trzydzieści, a więc do wizyty klienta miał jeszcze dobre pół godziny. – Czyżby chodziło o tego dziennikarza sportowego? – zastanawiał się głośno.

– Nie mam pojęcia. Nie wypytywałam go tak dokładnie, a sportem się nie interesuję.

– Nic nie szkodzi. Jak przyjdzie, wszystkiego się dowiemy.

Pani Anna, podobnie jak jej obecny pracodawca, była emerytowaną policjantką. Praktycznie przez całe zawodowe życie prowadziła kancelarię, więc doskonale znała się na robocie sekretarki i parzeniu kawy, bo komendanci, u których pracowała, żłopali ją litrami. Zresztą w porównaniu z dawną pracą robota u Nowaka była zwyczajną rozrywką i Anna wzięła ją, żeby nie nudzić się w domu. Z Nowakiem różniło ich tylko to, iż ona przeszła na emeryturę po trzydziestu latach służby, bo sama tak zdecydowała, a Nowak – dwa lata temu – praktycznie został zmuszony do odejścia, bo był zbyt niewygodnym i niepokornym gliną. Najwidoczniej nadepnął na odcisk komuś ważniejszemu od siebie, kto pociągał za sznurki i miał możliwości, żeby się go pozbyć.

Niedługo po tym, jak wykaraskał się z biedy – oczyścił z zarzutu zabójstwa inspektora Golca, doprowadzając do zatrzymania prawdziwego mordercy oraz rozbicia, działającej w Bieszczadach, zorganizowanej grupy przestępczej zajmującej się handlem kobietami, prowadzeniem sieci burdeli i kontrabandą, oraz do osadzenia w kryminale kilku prominentnych notabli ze świecznika w ramach tak zwanej „afery spódniczkowej” – sam dostał kopa w tyłek. Dwa miesiące po przywróceniu go do służby i po wszystkich pochwałach, oficjalnych „achach i ochach” na jego cześć, w ramach których otrzymał choćby jakieś resortowe odznaczenie, któregoś dnia komendant wojewódzki Gurgała osobiście zaszczycił go telefonem:

– Cześć. Tu Gurgała, komendant wojewódzki, jakbyś zapomniał, kim jestem – zaczął.

– Witam, panie komendancie. Doskonale pamiętam, kim pan jest – odpowiedział Nowak, kompletnie zbity z tropu i zdziwiony tym telefonem, nie mając pojęcia, czego Gurgała może od niego chcieć.

– Wpadnij do mnie jutro przed dwunastą. Mam ci coś ważnego do powiedzenia. To rozkaz! – szczeknął komendant i rozłączył się.

Komisarz powiadomił o tej rozmowie swojego ówczesnego przełożonego, podinspektora Nawrockiego, i następnego dnia wyruszył z Ustrzyk Dolnych do Rzeszowa. W komendzie wojewódzkiej stawił się dwie godziny przed południem. Gurgała – tak jak zapowiedział – już na niego czekał. Przyjął go kawą i maślanym rogalikiem z nadzieniem truskawkowym. Skurwiel lubił sobie dogadzać. Nowak stuknął obcasami i regulaminowo oddał honor, gdy tylko znalazł się za progiem pieczary lwa.

– Melduję się, panie komendancie – powiedział.

– Nie błaznuj. Siadaj. Znamy się przecież jak łyse konie jeszcze z przemyskich czasów. Napijmy się kawy i przegryźmy coś słodkiego. Zawsze lubię zaczynać poważne rozmowy od miłego akcentu.

Nowakowi ścierpła skóra na plecach, bo zapowiedź poważnej rozmowy nie wróżyła nic dobrego.

– Oczywiście. Dziękuję – odrzekł, zajmując krzesło po drugiej stronie okazałego biurka komendanta.

– Słuchaj! Różnie to między nami bywało… – Po krótkiej kurtuazyjnej rozmowie, kilku łykach kawy i rogaliku Gurgała przeszedł do meritum sprawy. Sztukę kamuflażu, ukrywania do końca prawdziwych intencji opanował do perfekcji. – Ponieważ jesteś dobrym policjantem, z zasługami, iż tak powiem, postanowiłem ci odpuścić i pierwszy wyciągnąć rękę do zgody.

Nowak spojrzał na niego zaskoczony. Dotąd był czujny, spodziewając się jakiegoś zdradliwego ciosu znienacka, ale Gurgała wydawał się mówić szczerze, więc się trochę rozluźnił.

– Puszczam w niepamięć nasze stare nieporozumienia i pójdę ci na rękę w czym tylko będziesz chciał – ciągnął komendant. – Oczywiście w ramach zdrowego rozsądku i pod warunkiem, iż przyjmiesz propozycję, którą ci za chwilę złożę. A więc jednak – cios najprawdopodobniej zostanie zadany, z tą tylko różnicą, iż ostrym nożem i ze znieczuleniem, co nie powinno być tak bolesne jak uderzenie nabitą ćwiekami zbójecką maczugą…

– O jaki warunek, jaką propozycję chodzi? – zapytał Nowak.

– Że na własną prośbę odejdziesz na emeryturę. Oczywiście podwoję ci dodatek służbowy i na miesiąc przeniosę na wyższe stanowisko, żebyś nie stracił na tym finansowo. Niejeden by mnie za to w rękę pocałował…

– A o ile odmówię, to co?

– No cóż, będę szczery: nie masz zbyt wielu opcji. W ostatnim czasie, mówiąc delikatnie, stałeś się za bardzo znany, za bardzo medialny… a to moim zdaniem szkodzi służbie. Narobiłeś sobie także sporo wrogów, którzy będą cię podgryzać i próbować skompromitować. Możesz oczywiście odrzucić moją ofertę, ale i tak wcześniej czy później będziesz musiał odejść. Skorzystamy z możliwości zwolnienia cię dla tak zwanego dobra służby. Ten stary, pokomunistyczny paragraf wciąż jeszcze obowiązuje i pozwala policji oczyszczać się z niewygodnych ludzi… A wtedy odejdziesz goły i wesoły, z połową tego, co masz dzisiaj. Rozumiesz, o co mi chodzi? Daję ci tydzień, góra dwa, na podjęcie decyzji.

* * *

Franciszek Zaręba miał napuchniętą twarz, sine wory pod oczami, zmarszczki i krople potu na łysej głowie. Wyglądał tak, jakby go przed chwilą przejechał walec drogowy.

– Dzień dobry. Nazywam się Franciszek Zaręba – powiedział, gdy sekretarka wprowadziła go do gabinetu Nowaka.

– Witam – Nowak wstał, podszedł do Zaręby, przedstawił się i uścisnął mu rękę. Pierwszy kontakt z klientem, pierwsze wrażenie, jest zawsze najważniejsze. – Proszę usiąść – wskazał starcowi fotel. – Może napije się pan kawy, herbaty albo wody, gdy będziemy rozmawiać o tym, co pana do mnie sprowadza?

– Nie, dziękuję. Lepiej przejdźmy od razu do rzeczy – odpowiedział Franciszek.

Siadając, westchnął tak ciężko, jakby dźwigał na plecach siedem nieszczęść.

– Słusznie – zgodził się z nim Nowak. – A więc słucham. W czym mogę panu pomóc?

– Chodzi o mojego syna, Jacka Zarębę. Syn jest dziennikarzem. Mieszka z żoną Małgorzatą w Rzeszowie, na ulicy Księżycowej 10/6. W czwartek ubiegłego tygodnia, wieczorem, wyszedł z domu i dotychczas nie wrócił. Żonie powiedział, iż idzie na spotkanie z kimś w sprawie artykułu, nad którym pracował, a później pójdzie do swojego biura i będzie pisał do rana.

– A gdzie mieści się to biuro?

– Na Reytana 50. adekwatnie to nie biuro, tylko mały drewniany domek na działce po matce mojej żony, który zapisała Jackowi. Syn lubi w nim przesiadywać. Podobno dobrze mu się tam pracuje, dlatego nazywa go swoim biurem.

Wiesław Hop

Wiesław Hop –ur. w 1963 r. w Birczy, gdzie aktualnie mieszka – pisarz i publicysta związany z Podkarpaciem (Rzeszowski Oddział Związku Literatów Polskich). Autor ośmiu powieści („Spacer ze śmiercią”, „Wbrew woli”, „Poranek pełen nadziei”, „Przed wyrokiem”, „O północy w Bieszczadach”, „Długa noc”, „Jastrzębie nad połoniną” i „Bieszczadzka sitwa”) oraz zbioru opowiadań „Wilki i ludzie i inne bieszczadzkie opowieści”). Za działalność pisarską odznaczony Brązowym Krzyżem Zasługi (2026),honorową odznaką Zasłużony dla Kultury Polskiej (2020), laureat konkursów literackich oraz nagród: „Złote Pióro 2021” w kat. proza, a także „Książka Roku 2021” i „Książka Roku 2024”(nagrody przyznawane przez ZLP Oddz. Rzeszowski). Wszystkie wymienione wyżej powieści autora, z wyjątkiem „Poranek pełen nadziei” i „Bieszczadzka sitwa”, zostały również wydane w formie audiobooków przez Wydawnictwo Lind & Co, więc są także dostępne w wersji do słuchania.

Idź do oryginalnego materiału