Możesz dostać prawie 2000 zł miesięcznie i nie musisz jeszcze przechodzić na emeryturę

Większość osób zwalnianych w wieku przedemerytalnym wie o jednym: o ochronie z art. 39 Kodeksu pracy, który zabrania pracodawcy wypowiedzenia umowy kobiecie po 56. roku życia i mężczyźnie po 61. roku życia. Wielu nie wie jednak, iż gdy ta ochrona nie zadziałała – bo firma upadła, była likwidacja albo zwolnienie nastąpiło z przyczyn leżących po stronie pracodawcy – istnieje świadczenie, które wypełnia lukę między końcem pracy a emeryturą. Od 1 marca 2026 roku wynosi ono 1993,76 zł brutto miesięcznie, jest waloryzowane co roku i wypłacane przez ZUS aż do dnia nabycia prawa do emerytury. Emeryturę ZUS przyznaje potem z urzędu – bez kolejnego wniosku.

Fot. RomanR / Shutterstock

Czym jest świadczenie przedemerytalne i komu dokładnie przysługuje

Świadczenie przedemerytalne, uregulowane ustawą z 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz.U. 2004 nr 120 poz. 1252), to comiesięczna wypłata z ZUS dla osób, które utraciły pracę z przyczyn od siebie niezależnych i nie mogą znaleźć zatrudnienia – mimo rejestracji w urzędzie pracy. Nie jest to zasiłek dla bezrobotnych: jest wyższe, trwa dłużej i nie ma limitu czasowego – wypłacane jest do miesiąca, w którym uprawniona osoba osiągnie wiek emerytalny.

Przepisy przewidują kilka ścieżek uprawniających do tego świadczenia – i warto znać wszystkie, bo warunki różnią się w zależności od sytuacji.

Likwidacja firmy lub jej niewypłacalność: kobieta musi mieć ukończone co najmniej 56 lat i co najmniej 20 lat stażu ubezpieczeniowego, mężczyzna – co najmniej 61 lat i 25 lat stażu. To najczęstsza ścieżka.

Zwolnienie z przyczyn leżących po stronie pracodawcy przy co najmniej 6-miesięcznym stażu u tego pracodawcy: kobieta w wieku co najmniej 55 lat z 30-letnim stażem lub mężczyzna w wieku co najmniej 60 lat z 35-letnim stażem składkowym i nieskładkowym.

Upadłość jednoosobowej działalności gospodarczej prowadzonej przez co najmniej 24 miesiące z opłacanymi składkami na ubezpieczenia społeczne.

Utrata prawa do renty po co najmniej 5 latach jej pobierania – jeżeli orzeczenie o niezdolności do pracy nie zostało przedłużone.

Utrata prawa do świadczenia opiekuńczego (pielęgnacyjnego lub specjalnego zasiłku opiekuńczego) wypłacanego nieprzerwanie przez minimum 365 dni.

Bardzo długi staż pracy – co najmniej 35 lat dla kobiet lub 40 lat dla mężczyzn – przy zwolnieniu z przyczyn dotyczących pracodawcy.

Trzy kroki formalne, których nie wolno pominąć

Warunki wiekowe i stażowe to nie wszystko. Prawo do świadczenia zależy też od dopełnienia formalności w ścisłej kolejności – i tu wielu potencjalnych beneficjentów wypada z systemu, bo nie zna terminu.

Po pierwsze, po utracie pracy należy zarejestrować się w powiatowym urzędzie pracy jako osoba bezrobotna. Po drugie, trzeba pobierać zasiłek dla bezrobotnych przez co najmniej 180 dni – ZUS nie przyzna świadczenia przedemerytalnego osobie, która nie wyczerpała zasiłku. Po trzecie i kluczowe: wniosek do ZUS musi zostać złożony w ciągu 30 dni od uzyskania zaświadczenia z urzędu pracy potwierdzającego 180-dniowy okres pobierania zasiłku. Przekroczenie tego terminu nie dyskwalifikuje wniosku automatycznie, ale może opóźnić przyznanie świadczenia lub wymagać dodatkowych wyjaśnień.

Wniosek można złożyć osobiście w oddziale ZUS, przez platformę PUE ZUS lub przez pełnomocnika. Do wniosku należy dołączyć dokumenty potwierdzające staż ubezpieczeniowy i okoliczności utraty pracy – świadectwo pracy, decyzję o likwidacji zakładu lub dokumenty sądowe w przypadku upadłości.

1993,76 zł brutto od marca 2026 – ile to na rękę i czy można dorabiać

Świadczenie przedemerytalne ma charakter ryczałtowy: każdy uprawniony otrzymuje tę samą kwotę, niezależnie od wysokości wcześniejszych zarobków ani długości stażu. Od 1 marca 2026 roku wynosi 1993,76 zł brutto miesięcznie, co po standardowych odliczeniach daje około 1 730-1 750 zł netto – w zależności od indywidualnej sytuacji podatkowej.

Świadczenie podlega waloryzacji każdego roku na tych samych zasadach co emerytury i renty, na podstawie wskaźnika waloryzacji ogłaszanego przez Ministra Rodziny. Podstawą prawną aktualnej wysokości jest Rozporządzenie Rady Ministrów z 31 lipca 2025 r. w sprawie wysokości zwiększenia wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w 2026 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1048).

Dorabianie jest możliwe, ale wymaga pilnowania dwóch progów. Pierwszy próg to 25 proc. przeciętnego wynagrodzenia – od 1 marca 2026 r. do 28 lutego 2027 r. wynosi on 2 255,90 zł miesięcznie. Dopóki miesięczne przychody nie przekraczają tej kwoty, świadczenie wypłacane jest w pełnej wysokości. Po przekroczeniu pierwszego progu – świadczenie jest zmniejszane o kwotę nadwyżki. Drugi próg to 70 proc. przeciętnego wynagrodzenia, czyli 6 232,50 zł miesięcznie. Przekroczenie tej kwoty powoduje całkowite zawieszenie wypłat świadczenia do końca okresu rozliczeniowego.

Świadczenie zostaje automatycznie zawieszone także wtedy, gdy uprawniony nabędzie prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, renty inwalidzkiej lub podobnego świadczenia z zagranicy, a także gdy podejmie czynną służbę wojskową lub służbę w formacjach mundurowych.

Co to oznacza dla Ciebie – i kiedy złożyć wniosek

Jeśli straciłeś lub straciłaś pracę po ukończeniu 55 lub 56 lat i zmagasz się z powrotem na rynek pracy – sprawdź, czy spełniasz warunki świadczenia przedemerytalnego. najważniejszy jest staż ubezpieczeniowy: zsumuj wszystkie okresy składkowe i nieskładkowe z całego życia zawodowego, nie tylko z ostatniego miejsca pracy. Wyciąg z historią ubezpieczenia dostępny jest bezpłatnie na koncie PUE ZUS w zakładce „Ubezpieczenia”.

Pamiętaj o sekwencji: najpierw urząd pracy, potem 180 dni zasiłku, potem wniosek do ZUS w ciągu 30 dni. Złożenie wniosku do ZUS z pominięciem etapu zasiłku – choćby przy spełnieniu wszystkich pozostałych warunków – skutkuje odmową. ZUS nie ma uprawnień do zastępowania tego etapu żadnym innym dokumentem.

Jeśli masz w rodzinie rodzica lub bliską osobę, która niedawno straciła pracę w wieku przedemerytalnym i pochłonięta jest szukaniem nowego zatrudnienia – przekaż jej tę informację. Świadczenie przedemerytalne nie wyklucza aktywnego poszukiwania pracy i nie zmusza do rezygnacji z zatrudnienia: można je pobierać i jednocześnie pracować, dopóki przychody mieszczą się w dopuszczalnym limicie 2 255,90 zł miesięcznie.